Niestety nie mam dziś zbyt optymistycznego wpisu. Chcę bowiem napisać o problemach, z którymi mierzyć się musi wiele osób – o współistnieniu zaburzeń lękowych oraz  depresji z chorobą zapalną jelit (IBD).Z mojej obserwacji wynika, że wiele osób z chorobami zapalnymi jelita wstydzi się przyznać (nawet przed sobą) do problemów psychicznych, nie szuka pomocy w tym zakresie, a co najważniejsze w ogóle nie wie że źródłem problemów może być stan zapalny w jelitach.

IBD jest przewlekłą chorobą, która charakteryzuje się epizodami zaostrzenia (ze zwiększonymi objawami klinicznymi) i remisją. Objawami IBD są bóle brzucha, (krwawa) biegunka, zmęczenie, gorączka i utrata masy ciała. Do IBD należą choroba Leśniowskiego-Crohna (CD) i wrzodziejące zapalenie okrężnicy (UC)

Niestety choroby zapalne jelit zwiększają ryzyko pojawienia się stanów niepokoju i rozwoju depresji. I niestety częstotliwość ujawnienia się tych problemów jest stosunkowo częsta. A jestem przekonana, że dla wielu  czytelników wpisu ta informacja może być sporym zaskoczeniem.

Czy to zjawisko może mieć charakter masowy?

Niestety coraz więcej danych wskazuje, że TAK!
Szacuje się, że stany lękowe i depresja może pojawić się między 39% a 50% chorych.

Przeprowadzona w 2010 metaanaliza wykazała, że zaburzenia psychiczne towarzyszące IBD są  częste u osób młodych z IBD.

Co pokazują badania dotyczace częstości IBD i współistniejącymi zaburzeniami lękowymi i depresją przeprowadzone na dużych grupach chorych?

Metaanaliza z 2016 przeprowadzona w grupie ponad 158 tysięcy dorosłych osób wykazała, że na zaburzenia lękowe cierpiało 20,5% chorych z IBD a objawy lękowe odnotowano  u  35,1%.

Co najbardziej przygnębiające – u chorych z silnymi objawami bólowymi częstość występowania lęku zwiększała się do 75,6%.  Co oznacza, że zdecydowana WIĘKSZOŚĆ osób wykazywała zaburzenia psychiczne.

W tej samej grupie zaburzenia depresyjne odnotowano u 15,2%  osób z IBD a objawy depresji u 21,6% chorych.

Kto choruje częściej osoby z chorobą Leśniowskiego-Crohna czy chorzy z wrzodziejącym zapaleniem jelita?

Kiedy porównano częstość zaburzeń psychicznych w obu chorobach okazało się, że zaburzenia rozwijają się częściej u osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna  (CD) niż u osób z wrzodziejącym zapaleniem jelita (UC). Prawie 25,3% osób z chorobą Leśniowskiego-Crohna ma diagnozowaną  depresję.  U chorych z CD w stanie ostrym częstość zaburzeń depresyjnych zwiększa się do  40,7% .

Także niektóre procedury medyczne mogą być związane ze zwiększeniem ryzyka pojawienia się zaburzeń lękowych i depresyjnych . Opublikowana w tym roku praca zespołu specjalistów z uniwersytetu w Hershey,  (gastrologów , chirurgów i psychiatrów) pokazała że:

1. ​​przedoperacyjne stosowanie kortykosteroidów zwiększa ryzyko zaburzeń lękowych i depresyjnych (A&D) ponad 4 krotnie (OR = 4,46, CI = 1,34-14.87, p <0,05),

2. bycie kobietą (płeć żeńska) zwiększa  ryzyko A&D   dwukrotnie (OR = 2,19, CI = 1,22-3,95, p <0,01),

3. palenie tytoniu zwiększa ryzyko A&D prawie trzykrotnie   (OR = 2,92, CI = 1,57 = 5,41, p <0,001)

4. występowanie uchyłków zwiększało ryzyko dwukrotnie (OR = 2.37, CI = 1.28-4.39),.

Jeszcze bardziej alarmujące dane opublikowano w maju w tym roku w amerykańskim Gastroenterology.
W badaniu zebrano dane dotyczące częstości zaburzeń lękowych i depresyjnych u 405 dorosłych pacjentów z rozpoznaną chorobą Leśniowskiego-Crohna   lub wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego .

Chorzy, u których rozpoznano schorzenia byli obserwowani przez zespół lekarzy przez kolejne 2 lata oczywiście otrzymując adekwatne wsparcie medyczne. Obserwowano przebieg leczenia choroby jelita ( nasilenie zapalenia) zbierając dane dotyczące lęku i depresji   (przy użyciu skali lęku i depresji szpitalnej (HADS) . Jakie uzyskano wyniki?

1.Kiedy choroba miała ostry przebieg od początku –  ryzyko pojawienia się lęku wzrastało prawie sześciokrotnie (współczynnik ryzyka = 5,77, 95% CI, 1,89-17.7).

2.U pacjentów, u których obserwowano pojawienie się lęków już w czasie rozpoznania choroby (lub krótko po) – samo  leczenie  choroby zapalnej jelita było trudniejsze i wymagało użycia bardziej złożonych terapii. U tych pacjentów dwukrotnie wzrastała częstość leczenia  za pomocą glikokortykosteroidów (z powodu  zaostrzenia u pacjentów objawów zapalnych  IBD  (HR, 2,08; 95% CI, 1,31-3,30)) i prawie dwukrotnie wzrastała częstość użycia  silnych  leków  (HR, 1,82; 95% CI 1,19-2,80).

Badacze skonkludowali wyniki swojego badania tym że…… Pacjenci z IBD powinni być monitorowani pod względem psychologicznego samopoczucia.

Co dalej ?Wydaje się że problem jest zaczyna być dostrzegalny przez specjalistów z wielu dziedzin. Jak im pomóc pacjentowi?

W odwodzie jest parę metod.  Ale o tym w następnym wpisie

Autor wpisu: Ewa Stachowska

zdjęcie <a style=”background-color:black;color:white;text-decoration:none;padding:4px 6px;font-family:-apple-system, BlinkMacSystemFont, &quot;San Francisco&quot;, &quot;Helvetica Neue&quot;, Helvetica, Ubuntu, Roboto, Noto, &quot;Segoe UI&quot;, Arial, sans-serif;font-size:12px;font-weight:bold;line-height:1.2;display:inline-block;border-radius:3px” href=”https://unsplash.com/@lvnatikk?utm_medium=referral&amp;utm_campaign=photographer-credit&amp;utm_content=creditBadge” target=”_blank” rel=”noopener noreferrer” title=”Download free do whatever you want high-resolution photos from Lily Banse”><span style=”display:inline-block;padding:2px 3px”><svg xmlns=”http://www.w3.org/2000/svg” style=”height:12px;width:auto;position:relative;vertical-align:middle;top:-1px;fill:white” viewBox=”0 0 32 32″><title>unsplash-logo</title><path d=”M20.8 18.1c0 2.7-2.2 4.8-4.8 4.8s-4.8-2.1-4.8-4.8c0-2.7 2.2-4.8 4.8-4.8 2.7.1 4.8 2.2 4.8 4.8zm11.2-7.4v14.9c0 2.3-1.9 4.3-4.3 4.3h-23.4c-2.4 0-4.3-1.9-4.3-4.3v-15c0-2.3 1.9-4.3 4.3-4.3h3.7l.8-2.3c.4-1.1 1.7-2 2.9-2h8.6c1.2 0 2.5.9 2.9 2l.8 2.4h3.7c2.4 0 4.3 1.9 4.3 4.3zm-8.6 7.5c0-4.1-3.3-7.5-7.5-7.5-4.1 0-7.5 3.4-7.5 7.5s3.3 7.5 7.5 7.5c4.2-.1 7.5-3.4 7.5-7.5z”></path></svg></span><span style=”display:inline-block;padding:2px 3px”>Lily Banse</span></a>

1.J Psychosom Res. 2016 Aug;87:70-80. doi: 10.1016/j.jpsychores.2016.06.001. Epub 2016 Jun 6.

Depression and anxiety in patients with Inflammatory Bowel Disease: A systematic review. Neuendorf RHarding AStello NHanes DWahbeh H.

2.Int J Colorectal Dis. 2018 Jun 29. doi: 10.1007/s00384-018-3110-y. Anxiety, depression, and inflammation after restorative proctocolectomy. Gorrepati VSYadav SStuart AKoltun WMessaris EWilliams EDCoates MD.

3. J Pediatr Psychol. 2018 May 29. doi: 10.1093/jpepsy/jsy029. Effectiveness of Disease-Specific Cognitive Behavioral Therapy on Anxiety, Depression, and Quality of Life in Youth With Inflammatory Bowel Disease: A Randomized Controlled Trial.

Stapersma Lvan den Brink Gvan der Ende JSzigethy EMBeukers RKorpershoek TATheuns-Valks SDMHillegers MHJEscher JCUtens EMWJ.

4.Gastroenterology. 2018 May;154(6):1635-1646.e3. doi: 10.1053/j.gastro.2018.01.027. Epub 2018 Jan 31.

Bi-directionality of Brain-Gut Interactions in Patients With Inflammatory Bowel Disease.

Gracie DJGuthrie EAHamlin PJFord AC.

5.Gastroenterol Hepatol. 2018 Feb;41(2):118-127. doi: 10.1016/j.gastrohep.2017.10.003. Recommendations of the Spanish Working Group on Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis (GETECCU) and the Association of Crohn’s Disease and Ulcerative Colitis Patients (ACCU) in the management of psychological problems in Inflammatory Bowel Disease patients.

Barreiro-de Acosta MMarín-Jiménez IPanadero AGuardiola JCañas MGobbo Montoya MModino YAlcaín GBosca-Watts MMCalvet XCasellas FChaparro MFernández Salazar LFerreiro-Iglesias RGinard DIborra MManceñido NMañosa MMerino ORivero MRoncero OSempere LVega PZabana YMínguez MNos PGisbert JP.